Parmaklar

Allah iki el vermiş parmaklar birbirlerine sarılsın diye
Sevgililerinki birbirini tutsun, sıkıştırsın diye
Söyleyemediklerini dile getirsin diye
Budur sevişenlere en güzel tediye
Sana ettim bu yazıyı hediye:

Parmak deyip geçme
Bunlara destan yazılır
Ad takılır
Takma yapılır:
Parmaklık
Parmak çocuk
Parmak kapı
Altıparmak
Vezir parmağı,
Dolma parmağı
Tambur çomağı
Dolama
Zonklama
Yalama
Tırnak ısırma
Parmak atma
Beş kardeşi gösterme

Hele parmak izleri
Ele verir kişileri
Ancak şunu bil ki
Çamaşırcı ve cerrah ise
Silik olur izleri

---

Tümü on dört boğum
İnceledim hepsini birer birer
Sor bana bunları birader
Nasıl büyüyecek
Olgunlaşacak
Ve seks hormonu ile
Nasıl epifizi kapanacak
Büyümesi duracak

Tümü on dört boğum
Ama bazen diyor biri ben yoğum
Bazen dıştan çoğum
Bazen baştan çoğum
Klinodaktili
Heksodaktili
Kamptodaktili
Araknodaktili
Trifalangeal baş parmak
Parkinsonda titreyen parmak
Bununla para saymak
Ne ad verirsen ver
Ama dilimize girmiş başka özellikler

Bunların biri baş olmak ister hepsini yönetsin diye
Diğeri ona doğru yolu işaret etsin, göstersin diye
Biri orta kararı bulsun kalsın diye
Diğeri ise yüzük taksın, bağlansın diye
En küçük olan serçesi ise sevilsin diye

Ancak serçeyi kıskanacak
Vardır bazıları: "gösteririm sana beş parmağı" deyip
Ne yapıp edip yüzüğü çıkartacak
Orta yolu buldurmayacak
İşaret edecek ona kendini
'Baş olacaksan, sade bana ol' diyecek
---

Bunların sonunda
Parmaklar çıtlatılır
Şuur altından
Anlatılır ki satır satır
Asab olmuş katır, katır
Ya da olmuştur adet
Başlatan ise gene asabiyet

---

Öte yandan
Parmaklar vardır hassas
Görmeyene kıssas
Diğerleri biraz dokunsa bin âh işitir
Dokununca piyanoya kişinin bam telini titreştirir
Tene dokununca işi iştir
Bazen seviştirir
Bazen iyileştirir
Dokunmatik tedaviyle

Bazen de
Vermemiştir mabud
Ne eylesin o Mahmut

Parmakla ilgili ne deyimler vardır dilimizde
Örneğin parmakla yapılan ne tür işler vardır bak hele:
Parmakla sayarsın
Parmakla gösterir, gösterilirsin
İşaret edersin, şahadet edersin
Hesaplarsın,
Parmakla sayarsın, ilk sınıflarda
Parmakla sayılırsın, eğer ileri gelenlerdensen
Parmakla oylarsın, oylanırsın
İşari oy denir buna, gizli oya karşı
Parmakla oyalanırsın, özellikle asabî isen
Baş ve işaret parmakla tesbih çekersin
Yâ sabır dersin
Parmak emersin, ana memesinden kalan alışkanlıkla
Parmakla başını kaşırsın, eğer sorunu çözemiyorsan
Parmakla burun karıştırırsın
Parmak atarsın cazip bir göte
Varmaya parmak kalmış iken
Parmak sokar işleri karıştırırsın
Atı alıp Üsküdarı geçenlere
Herkes şaşar, parmakları ağızlarında kalır
İşleri karıştırırsan
Bu işte parmağın olduğunu söylerler
Bir işin üstünde çok durursan
Bu işi parmağında dolarsın

Bilen öğrenci isen soran hocaya parmağını kaldırırsın
Bilmeyip bunu öğrenen parmak kaldırır blöf çeker öğretmene
"Bal tutan parmağını yalar" derler
Örneğin eşin öyle bir yemek yapar ki parmağını yalarsın
Ya da bu nefis yemek karşısında parmağını yersin
Ondan bahsederken "on parmağında on marifet" dersin
Ya da çok entrikacı ise dünyayı parmağının ucunda çevirir, dersin
Çevirdiği işler karşısında parmağını ısırırsın
Çünki o seni parmağının ucunda oynatır
Bu konuya parmağını basarsın, işaret eder önemini belirtirsin
Kendisi ise bunu öğrenince parmağını bile kıpırdatmaz

Kleptomanisi olana "uzun parmaklı" dersin
Şeriatçe parmağını kesersin
Olur parmaksız Salih
Dilenci işletiyorsan, zavallı çocuğun parmağını kesersin
Ki acındırsın, para toplasın
Ya da iş kazasında parmağını kaptırırsın
Sigorta işlemlerini patrona yaptırırsın

Gerçek yapısı ince uzun ise: örümcek parmak
Anlamında araknodaktili diye adlandırırsın
Marfan'ı anarsın

Parmakları avuçla açarsın, oluşur bir karış
Sonra gider karış karış ararsın buluncaya dek
Boyu çok kısa ise olur adı "altı karış beberuhi"

Parmakucu deyip geçme
Oraya bakar oksijen eksikliğini anlarsın
Renginden ya da tırnağın bombeliğinden
Bastırır nabza ve ısıya bakarsın
Uçlardaki dolaşımı anlarsın

Tırnak deyip geçme, bakım yapılmazsa
Şeytan tırnağı oluşur
Tırnak kökü iltihaplanır
Tırnak mantarı yakalanır
Yazın plajlarda
Sonuçta zonklar parmak ucu

Tırnak eksikliği yada oyuk tırnak
Bulunur bazılarının doğumunda
Özellikle Ellis van Creveld sendromunda
Hem de altı parmakla birlikte
Boyu ise kalır beş karış tümü birlikte

Güzel deyimler bulunur dilimizde:
Tırnak söker işkenceciler
Tırnak yer asabî işkembeciler
Tırnak kopartırlar şuuraltından habersizce bunlar
Ya da tırnak sürtüştürürler
'Tırnak etten ayrılmaz' deyimi yakın ilişkiyi tarif eder
Tırnak gösterir 'sin korkutmak için

Kıyaslanamaz anlamında :
'Onun tırnağı bile olamaz' denir
Ana baba dişinden tırnağından arttırarak
Çocuklarını iyi yetiştirmeye çalışırlar
Sosyetikler ise tırnaklarını manikürcüde yaptırırlar
Paralarını onlara kaptırırlar
Dişini tırnağına katarak en zorlukları yenerler azimliler
Tepeden tırnağa süzer eleştiri ile bakanlar
Yada kıskanan bayanlar

Tırnakla kaşınır kaşınılır
Maymundan kalma alışkanlıklarımızla
Yazarlar kullanır tırnak işaretini
Araya sokuşturmak için istediklerini
Cepten çalana "tırnakçı" denir argoda ve polisçe

Teşbihte hata olmazsa da
Olur mu katır tırnağı o güzelim sarı çiçek

Evet, sen parmak deyip geçme
Bilmiyorsan bu konuyu seçme,
Ya da oku, yukardaki boku

***

 

Sigara Tiryakilerine
(Ah o aşifteye duyulan aşk)

Sanki patlatıyor sabun köpükleri gibi
Ciğerdeki kesecikleri
Deme "Milyonlarca var, tükenmez daha
Ne olur içsem biraz daha"
Bunu nice diyenler boğularak yitti
Ya da akciğer kanserinden çekti gitti,
Kimi felçli gitti, kimi bacaksız nalları dikti
Kiminin de kalp pilleri bitti.
Tiryaki mantığına uyarak
Demişlerdi henüz vakit varken, hepsi
"Zaten ölmeyecekmiyiz
Bari ayrılmasak sevgiliden"
----
Bilselerdi, bu aşifte sevgilinin iksirinden
Kurtulmanın tek çaresi, çok geç kalmadan
İradeyi kullanmaktır
Yakın gözlükle bakıp
Zannetme ki tehlike uzaktır
Deniz bitmez sananlar
Bir bakarsın ki, o bile tükenibilir
----
Bir musibet bin nasihattan evladır
Yani, kuvvetli bir davul darbesi ister.
Oysa sözüm sivrisineği saz sananlara:
"Hiç bir maceraya girme,
O aşiftenin iksirini denemek için de olsa içme",

***