81- Onat T, Numan-Cebeci E: Sesamoid Bones of the Hand: Relationships to Growth, Skeletal and Sexual Development in Girls. Human Biology, 48: 659-676, 1976.

Dört grafik, 6 tablo ve 40 kaynak içeren 18 sayfalık bu yayında longitudinal olarak incelenmiş bulunan 83 kızın el grafisindeki sesamoid kemiklerin belirme yaşları ve oranları 6 aylık grafilerden araştırılmıştır. O esnadaki büyüme, kemik ve seksüel olgunluk değişkenleri de saptanmıştır. Bunlardan I. ulnar, radial ve interphalangeal ile II-V. parmaktaki sesamların belirme yaşlarına ait varyasyonlar ve bunların I. ulnar sesamoidin belirmesi ile olan zaman ilişkileri sunulmuştur. Ayrıca, bunların belirdiği esnadaki boy, ağırlık, kemik yaşı ve erişkin boyu yüzdesine ait değişkenlerin varyasyonları saptanmıştır. Sonuçlara göre boy, ağırlık, kemik yaşı ve EB %'si I. ulnar sesamoid ile en az varyasyon göstermiştir ve bu yüzden en iyi bir büyüme göstergesi olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca, pübertedeki boy atılımının başlangıcı ve zirveye varış zamanları ile ilişkileri iyidir. Bunların dışında I. ve II. distal phalanx'ların füzyonu ile iyi bağıntı göstermesi, sesamoid kemikciklerin nispeten iyi bir kemik olgunluk göstergesi olduğunu, diğer taraftan sekonder seks karakterlerinin başlangıcı ve menarş yaşı ile olan iyi korelasyonları, bunların seksüel olgunlaşmanın da bir göstergesi olduklarını ortaya çıkarmıştır.
I. ulnar, radial ve V. sesam kemikciklerin belirdiğinde varılan erişkin boy yüzdeleri ve varyasyonları hesaplanarak birbirleriyle mukayese edilmiştir. Buna göre I. ulnar sesamoid belirdiğinde erişkin boyunun %88'ine; I. radial sesam esnasında %90.5'ine; V. sesamoidin belirdiğinde %93.5'ine varıldığı saptanmıştır. Bunların belirme yaşına göre varılan EB %'lerinin hesaplanabileceği regresyon förmülleri sunulmuştur. Buna göre erişkin boyu en az hatayla I. ulnar sesamoidin belirdiği esnadaki boydan hesaplanabilir.
El grafisindeki sesam kemiklerini kızlarda inceleyen bu araştırma şimdiye kadar yapılmışların en geniş kapsamlı ve çok faktörlü incelenmiş olanıdır. Sadece belirme zamanlarını gösteren standartlar edinilmekle kalınmamış ve bunların büyüme hızı, kemik olgunlaşması, sekonder seksüel gelişme, menarş yaşı ile ilişkileri araştırılmış ve büyüme prognozu hakkında kapsamlı orijinal veriler sunulan çok geniş bir çalışmadır. Ayrıca, değişik sesamların büyüme göstergeleri olmaları açısından orijinal bir mukayese sunulmaktadır.
6 tablo, 4 şekil, 40 kaynağı içeren bu yayın eldeki sesam kemikciklerinin belirmesi ve bütün büyüme ve olgunluk kriterleri ile olan ilişkilerini ayrıntılarıyla inceleyen literatürdeki en derinine ve geniş çalışma olup konusunda bir temel referans eseri teşkil etmektedir.

Frequency and ages at appearance of the sesamoid bones of the hand was determined from 6-monthly longitudinal data in 83 girls.The relationship between the ages of appearance of the sesamoids to growth and skeletal and sexual development was studied.
The ulnar sesamoid of the first metacarpophalangeal joint, encountered in every subject was a better maturity indicator than the other sesamoids.of the hand. The age, height, weight, % of adult height and skeletal age attained at appearance of the sesamoids showed the smallest variation with this sesamoid. It also showed a very close relationship with the onset of sec.sex characters and with the ages at initiation and peak height velocity. Usually it became visible radiographically 0.5 years after the onset of pubic hair development, 0.75 years after the initiation of height spurt and 0.7 years before peak height velocity. It indicates that puberty has already started and that height velocity is in the accelerating phase and that 88% of adult height is reached.
The radial sesamoid of the I. metacarpophalangeal joint, also encountered in every subject, was the best indicator of sexual maturity, but not as good an indicator of skeletal maturity. Usually it appears half a year after the ulnar sesamoid and half a year before the II and V. Metacarpophalangeal sesamoids, near peak height velocity and near the age of appearance of the axillary hair. Pubic hair and breast development is usually at stage 2 or 3 and the mean attained % of adult height is 90.5.
The V. Metacarpophalangeal sesamoid, although showing significant relationships with the onset of sec.sex characters, growth velocity and skeletal development , is less important because it is not encountered in all subjects and it has lower correlation with ages of adolescent developmental events.
The less frequent sesamoid bones of the hand, i.e., the II MCP and the I. interphalageal sesamoids have no practical significance in relation to growth and development because they are absent in nearly half of the subjects.


81- Anahtar kelimeler: Eldeki sesam kemikcikleri, belirme yaşları, boy, ağırlık, büyüme hızı ve PHV, sekonder seks karakterleri, menarş, kemik yaşı ve olgunluğu, el bilek grafisi, erişkin boyunun öngörülmesi.