3- Onat T: Die Volumenblastung des Rechten Ventrikels. Röntgeno-logische, Phonokardiographische und Elektrokardiographische Korrelationsstudie. Cardiologia. 39: 191-218, 1961.

Bu araştırmada atrial septal defekt veya pulmoner venlerin kısmî transpozisyonu bulunan 44 çocukta sağ ventrikülün volüm yükü kalb kateterizasyonu ile ölçülerek değerlendirilmiş ve bu yükün ağırlık derecesi ile fonokardiyografik olarak ikinci kalp sesinin çiftleşmesi, radyolojik akciğer damar gölgelerinin artması ile sağ atriumun büyüklüğü, EKG'de sağdaki iletim gecikme derecesi, V1'de R dalgasının yüksekliği, QRS vektör lupunun seyri gibi değişikliklerin dereceleleri ile bağıntıları incelenmiştir. Sağ ventrikülde volüm yükünün husule getirdiği semptomlar hemodinamik yönden izah edilmektedir. Bağıntılar incelendikten sonra, ikinci kalp sesinin çiftleşme derecesi, sağdaki iletim gecikme derecesi ve V1 derivasyonundaki R dalgasının yüksekliği gibi klinik kriterlerden hemodinamiyi tayin edecek ipuçları sunulmaktadır. Ayrıca bu tip vak'alarda EKG'de rastlanılan inkomple sağ dal blokunun patogenezi hemodinamik ve iki boyutlu vektokardiyogram neticeleri ile izah edilmektedir.
28 sayfa, 6 şekil, 10 grafik, 4 tablo, almanca, ingilizce ve fransızca özeti ile 57 kaynak içeren bu çalışma sağ ventrikülün hacim yüklenmelerinde klinik, EKG ve röntgen bulgularının hemodinamik ile korelasyonlarını inceleyip 3 değişkenle ağırlık derecesini tayin eden ve bu yüzden pratik değer taşıyan bir araştırmadır.

The correlation between the radiological, phonocardiographic and electrocardiographic signs of right ventricular diastolic loading and RV-output, pulmonary vascular resistance and pulmonary arterial pressure was studied in 44 patients with ASD. A high correlation was found between RV-output and lung vascular markings in the chest x-ray. A very prominent bulging was only found in patients with extreme shunt volumes. The dilatation of the RV and the resulting clockwise rotation of the heart in its longitudinal axis can be accurately detected only by cardiac catheterization or by angiocardiography. The splitting of the second heart sound was found to be inversely related to pulmonary vascular resistance and directly to RV-output. The delay in RV-activation time correlated highly with RV-output and resulted in RBBB. With the increase in RV-output there was a shift of the transitional zone to the left in the chest leads. A diagram was presented to show the relations of the variables studied.

3- Anahtar kelimeler: Sağda hacim yükü, hemodinami, Röntgen, EKG, Fono-KG, vektokardiyografi. Atrium septum defekti, anormal pulmoner venöz dönüş anomalileri.