201- Onat T: Socioeconomic differences in growth of metacarpal II during adolescence in females: interactions with sexual and skeletal maturity. Am. J. Human Biology, 9: 439-448, 1997.

Bu çalışmada uzun kemik büyümesini sosyo-ekonomik düzeyin ne derecede ve nasıl etkilediği araştırılmıştır. Örnek olarak II.metakarp kemiğin enine ve boyuna büyümesi yurdumuzun iki değişik düzeyinde incelenmiştir. Üst düzeyimizden 34 kız çocuğundaki 352 kesit muayenesindeki gözlemler aynı yaş gruplarında alt-orta düzeyimizdeki 76 kızın 876 kesit muayenesinden elde edilen gözlemleriyle karşılaştırılmıştır. Sonuçlara göre, üst sosyo-ekonomik düzeyde metakarpın boyu, korteks kalınlığı, somatik parametrelerden boy, ağırlık ve sekonder seksüel gelişme dereceleri ve kemik olgunluğunun anlamlı olarak daha ileri olduğu saptanmıştır. Buna karşılık kemiğin eni ve medulla çapı anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur. Medulla çapının azalması üst düzeyde daha erken başlamış ve daha süratli gitmiştir. Sekonder seksüel gelişme sabit tutulduğunda da üst sosyo-ekonomik düzeyde medulla anlamlı olarak daha küçüktür. Oysa korteks kalınlığında, bu sabit şartlarda anlamlı fark bulunmamıştır.
Sonuçlara göre, alt düzeydeki prepübertede saptanan daha düşük korteks kalınlığı, daha geniş medulla tarafından kompanse edilmeye çalışılmaktadır. Daha sonra geciken pübertede korteks kalınlığı yetişmekle beraber medulladaki genişlik devam etmektedir. Bu genişlik uzunluğa göre de anlamlı olarak daha fazladır. Bu nedenle erişkin safhasına varıldığında da medullanın genişliğine bağlı olarak diametre alt düzeyde daha geniş olarak kalmaktadır.
Çıkarılan hipoteze göre bu mekanizma şöyle izah edilmektedir. Kemiğin sağlamlığı, korteksin inceldiği durumlarda medullanın kalınlaşarak diametreyi daha geniş tutması ile kompanse edilmektedir. Bunlarda büyüme esnasında korteks kalınlaştığında medulla küçülse bile nispeten daha geniş olarak hayat boyunca kalmaktadır.

In order to study the role of socio-economic status (SES) in growth of the second metacarpal (MC) during adolescence in female, 352 cross-sectional of 34 girls from the high SES 11-17 years of age were compared with 876 cross-sectional observations of age-matched low to middle SES Turkish girls. Values for MC length (L), L/outer diameter (D), total cortical thickness (C) C/L, C/d%, stature, weight, stages of secondary sexual development (SSD), and skeletal age (SA) were significantly greater in the high SES, while outer diameter (D) and medullary diameter (M), C-area, M-area and MC-volume were significantly smaller. The estimated total average increase in C/year was 0.21 versus 0.22 mm in the low-middle and high SES girls, respectively, being twice as high before 14 years compared with ages
at 14-17 years. The decrease in M started earlier and was steeper in the high SES. M was significantly smaller in the high SES when SSD or years before and after menarche was controled, and also SA of 14 years, while C was not significantly different under these conditions. M and D values for a given L were significantly greater in low-middle SES girls, while differences in C were not significant.
It was concluded that reduced C for age in low-middle SES girls is a reflection of their overall slower growth relative to high SES girls, and once they catch up in growth the difference in C between groups is no longer significant. However, there is still a greater D for a givan L, which is mainly due to significantly greater M for L, which was present already at the beginning of the study.

201- Anahtar kelimeler: II. metakarp kemiği, boyuna uzama, enine büyüme, korteks kalınlığı, kemik olgunluğu, seksüel olgunluk, menarş yaşı, sosyo-ekonomik etkiler.