200- Onat T : II. Metacarpal growth during female adolescence: Relationships to stature, weight, skeletal and sexual maturity. Am. J. Human Biology, 9: 425-438,1997.

Bu çalışmada adolesan kızlarda 9.5 - 17 yaşları arasında 6 ayda bir çekilmiş bulunan sol el ve bilek grafilerinden II. Metacarp boyutları ölçülmüş ve kemiğin boyuna ve enine büyümesi longitudinal olarak incelenmiş ve kemik değişkenlerinin boy, ağırlık, kemik ve seksüel olgunlaşma ile teker teker ve biraradaki multifaktöryel ilişkileri araştırılmıştır. Füzyondan sonraki kemik uzunluğu erişkin boyu ile çok anlamlı bağıntılı bulunmuştur. En süratli büyüme hızı yılda 4.1 mm ile 12.3 yaşında olduğu gözlenmiş ve en iyi ilişkiyi en hızlı boy büyümesiyle göstermiştir. Füzyondaki kemik boyu ve erişkin boyu ile olan ilişkiler bunu izlemiştir. Kemiğin en hızlı boyuna büyümesi, enine büyümesi ile senkron olup göğüs tomurcuğunun gelişmesinden 0.9 yıl, aksiller kıllardan 0.4 yıl sonra ve menarştan 1.1 yıl önce olduğu saptanmıştır. Metakarp büyüme hızının yaşı sırasıyla füzyon, menarş, enine büyüme ve sekonder seksüel karakterlerin başlangıcı ile bağıntılı bulunmuştur.
Metakarp uzunluğunu tayin eden en önemli faktör boydur. Multifaktöryel analize göre daha sonra kemiğin eni ve korteksi bunu tayin etmektedir. Ancak kemik yaşı boyun yanında bir ek katkı getirmemektedir.
Metakarpın çapı öncelikle uzunluğuna bağlı bulunmuştur. Bunun yanında korteks ve kronolojik yaş diametreyi olumlu, kemik yaşını olumsuz etkilemekteydi. Korteks kalınlığının büyüme hızı zirvesine 13 ± 1 yaşında varmakta olup boyuna ve enine olan en hızlı büyümeden 0.5 yıl sonra gelmekteydi. 14 yaşından sonra enine ve boyuna büyüme hızı iyice azalırken korteks anlamlı olarak büyümekte devam etmektedir. Bunun gerçekleşmesi için medullanın küçüldüğü saptanmış ve kemiğin endosteal depolanmayla da arttığı sonucuna varılmıştır. Korteks kalınlaşmasının sekonder seksüel gelişme safhalarıyla doğru orantılı ve medulla ile ters orantılı gittiği gözlenmiştir. Ancak multifaktöryel analize göre sekonder seksüel gelişme bağımsız bir faktör olmayıp aslında korteksi kemik olgunluğu etkilemektedir. Daha sonra kemik uzunluğu gelmektedir. Bunlar bilindiğinde boy, ağırlık ve sekonder seksüel gelişme korteksi bağımsız olarak etkilemediği sonucuna varılmıştır.
Bu çalışmayla kemiğin boyuna ve enine büyümesinin somatik büyüme, kemik ve seksüel olgunlaşmayla ilişkileri multifaktöryel olarak incelenmiş ve bunu etkileyen faktörler değerlendirilmiştir. Bununla uzun kemik büyümesinin fizyolojisine katkılar sağlanmıştır.

Growth of the second metacarpal (MC) was evaluated during female adolescence in 110 Turkish girls who were followed longitudinelly starting from 8.5 to 11 years until a Greulich and Pyle skeletal age (SA) >17 years was reached. Stature (St), weight (Wt), stage of secondary sexual development (SSD), length (L), and medullary (M) and outer diameter (D) of MC were measured. Total cortical thickness (C) of MC was derived as the difference between D and M. Yearly rates of growth in L, D, C and St were calculated for each 6 months from the smoothed data. Peak length (PLV), peak D (PDV), and peak C (PCV) velocities and the ages at reaching these peaks were determined.
L at fusion was 62.4 (SD 3.0 mm) and correlated significantly with adult stature (AdSt). PLV was 4.09 (SD 0.60) mm/year at a mean age of 12.28 (SD: 0.90) years and it correlated best with PHV (r= 0.52), then with L at fusion and AdSt, but not with ages at PLV, PHV, PDV, fusion, and at onset of SSD. PLV occurred synchroneously with PDV, 0.1 years after PHV, 0.9 years after onset of the breast bud, 0.4 years after onset of axillary hair, and 1.1 years before menarche. Age at PLV correlated best with age at PHV, and in decreasing order with ages at fusion, menarche, PDV, and onset of SSD, but not with PLV, PDV, PHV, L at fusion, and AdSt. The most important single factor determining MCL was St (R= 077). Multifactorial analysis showed that in conjunction with St, D and C are contributory determinants of L, while SA is not. MC D was primarily determined by L. In conjunction with L, C and chronological age (CA) contributed positively and SA negatively. Velocity of C reached its peak at 13.04 (SD 1.20) years, 0.72 and 0.76 years after PLV and PDV, respectively. After 14 years, C continued to increase significantly, while growth increments in D and L were greatly reduced. This was realized by a significant reduction in M, which indicates that there is endosteal deposition of bone. Increase in C was significantly associated with increasing stages of SSD and inversely with M. Multifactorial analysis, however, showed that SSD is not an independent factor and that C is determined primarily by SA, and then inversely by M and directly by L. Once these factors are known, other factors, such as SSD, St and Wt, loose their significance.


200- Anahtar kelimeler: II. metakarp kemiği, longitudinal inceleme, boyuna uzama, enine büyüme, korteks kalınlığı, kemik olgunluğu, seksüel olgunluk, menarş yaşı, multifaktöryel analiz.