175- Onat T, Ertem: Age At Menarche: Relationships to Socioeconomic Status, Growth Rate in Stature and Weight, and Skeletal and Sexual Maturation. Amer J Human Biol. 7: 741-750, 1995.

İstanbul kız çocuklarında alt-orta ve yüksek sosyo-ekonomik seviyemizi temsil eden 2 grupta, toplam 114 kızda 7 yıllık longitudinal bir inceleme sonunda elde edilen bulgulara göre menarş esnasında boy 151.6 cm ve ağırlık 43.2 kg civarında bir sabit etrafında oynamaktadır. Dolayısıyla belirli fizik ölçülere hızlı büyüyerek erken varanlarda menarş daha önce olmaktadır ve belirli fizik ölçülere varmakla menstruasyonun başlaması arasında sıkı bir ilişki mevcuttur. Bunlarda büyüme temposu menarştan önce ve sonra daha süratlidir.
Menarş esnasında kemik yaşı 13.0±0.69'dur. Kemik olgunlaşma temposu hızlı olanlarda menarş daha önce, yavaş ilerleyenlerde daha sonra olmaktadır. Menarş yaşının kemik olgunlaşma temposu ile olan ilişkisi, büyüme temposu ile olanınkinden daha anlamlıdır. I. ve II. distal falanks epifizinin kapanma yaşı ile menarş yaşı arasındaki ilişki en anlamlı olanıdır.
Menarş esnasındaki sekonder seksüel belirtiler, erişkininki 5 olarak kabul edilecek olursa, pubik ve göğüs gelişmesi 4, aksiller kıllar 3 düzeyindedir ve menarş, pubik kılların belirmesinden 2.38, göğüs tomurcuğunun belirmesinden 2.04 ve aksiller kılların belirmesinden 1.44 yıl sonra vuku bulmaktadır. Sekonder seksüel belirtilerin başlama yaşları ile menarş yaşı arasında çok anlamlı bağıntılar mevcuttur.
Menarşın mevsim ile ilişkisi bulunmamıştır. Güneşli aylarda daha sık rastlanmamıştır. Kızlarda menarş, annelerinkine nazaran ortalama olarak 6.6 ay daha önce başlamaktadır. Yalnız bu kaidenin hata payı büyüktür. Sosyo-ekonomik seviye düştükçe menarş gecikmektedir. İlk menstruasyon yüksek seviyemizde 12.46, alt-orta seviyemizde 13.4 yaşında olmaktadır. Aradaki 1 yıl fark anlamlı bulunmuştur. Bunun en önemli nedeni, düşük sosyo-ekonomik seviyedekilerin daha yavaş bir tempo ile büyümeleri, kemik olgunluk tempolarının geri olması ve sekonder seksüel belirtilerin daha geç belirmesi, yani olgunlaşmanın gecikmesi ile ilgili bulunmuştur.
Menarş yaşını etkileyen bütün faktörlerden menarş yaşını tayin edecek regresyon formülleri ve bunların standart hataları ile menarş yaşına göre varılan erişkin yüzdeleri sunulmuştur. Bundan erişkin boyunun tahmini hususunda faydalanılacak yeni bir usul gösterilmiştir.
İki grafik, 4 tablo, 44 kaynak ve 10 sayfa tutan bu çalışma, menarş ile ilgili büyüme ve olgunlaşma değişkenleri ile sosyo-ekonomik faktörleri çok geniş kapsamlı olarak inceleyen ve konuya orijinal katkılar getiren geniş bir araştırma mahsulüdür.

A sample of 114 girls from low-middle and highest socioeconomic level of Istanbul were followed at 6-month intervals for 7-9 years during adolescence. Results pertaining to age of menarche (M) and its relationship to growth and maturation are presented. No significant difference was fund for the occurrence of menarche in relation to season. The age of menarche was 6.6. months earlier in daughters compared to their mothers. But the variation was great. In the lower socioeconomic class, age of M was significantly later, 12.5 years in the high and 13.4 in the lower class. Later M observed in the lower class was related to rates of growth in stature and weight. And of skeletal and sexual maturation. There was no significant correlation between age at M and stature and weight attained at M. Those with faster rate of growth reached M early and the height velocity continued to be faster. The median stages of sec.sex characters at M were 4 for breast and pubic hair. And 3 for axillary hair. The stage of developmentat M did not differ significantly with age of M and social class. M occurred 2.4 yeaars after the appearance of pubic hair, 2.0 years after the appearance of the breast bud, and 1.4 years after the appearance of axillary hair, and the ages at which the sec.sex characters appeared correlated significantly with the age at M. Skeletal age at M was 13.0 (SD= 0.69) years. Age of M correlated best with the age at which fusion of the second and first distal phalanges ocurred. The percentage of adult height attained at M correlated significantly with the age of M. Regression equations and standart errors are presented to aid in the prediction of the age at M from other variables related to M.

175- Anahtar kelimeler: Menarş yaşı, sosyo-ekonomik düzey, sekonder seks karakterlerinin başlaması, kemik yaşı, boy ve ağırlık gelişme hızı, varılan erişkin boyu yüzdesi.