110- Onat T: Multifactorial Prediction of Adult Height of Girls During Early Adolescence Allowing for Genetic Potential, Skeletal and Sexual Maturity. Human Biol. 55: 443-461, 1983.

Altı grafik, 5 tablo ve 22 kaynak içeren 19 sayfalık bu çalışmada Türk kızlarında yaptığı longitudinal büyüme ve gelişme etüdündeki verilerden 6 aylık yaş dilimlerinde varılan boy, ağırlık, kemik yaşı ve ortalama ebeveyn boyu ile sekonder seks karakterleri ile menarşın başlayıp başlamadığı verilerelerine dayanarak erişkin boyunun öngörülebileceği çok değişkenli orijinal regresyon metodları geliştirilip sunulmuştur. Yapılan analizlere göre 6 aylık yaş dilimlerinde varılan boy ve ortalama ebeveyn boyu erişkin boyu için pozitif faktörlerdir. Boyun önemi her yaşta en ön plandadır. Buna karşılık ebeveyn boyunun önemi yaş ilerledikçe azalmakta ve 12.5 yaşından itibaren anlamsızlaşmaktadır. Diğer taraftan, kemik yaşı ve ağırlık negatif faktörlerdir. Kemik yaşının önemi 12 yaşına doğru artmakta ve daha sonra azalmaktadır. Buna karşılık ağırlığın önemi pek anlamlı değildir.
Boyla birlikte kemik yaşının bilinmesi hatayı önemli derecede azaltmaktadır. Bunlara ortalama ebeveyn boyunun eklenmesi 12 yaşına kadar hatanın küçültülmesine ayrı bir katkı getirmektedir. Ek olarak sekonder seks karakterlerinin küçük yaşta başlamısı veya daha ileri yaşta başlamamış olması önemli katkı sağlayarak erişkin boyu tayinindeki standart hatayı küçültmektedir. 11.5 yaşından itibaren menstruasyonu başlamış olanlardaki standart hata başlamamış olanlara göre çok anlamlı olarak daha düşüktür.
Boy, kemik yaşı ve ebeveyn boyundan saptanan erişkin boyunun, seksüel olarak erken gelişenlerde 2.5-3 cm kadar olduğundan fazla, geç gelişenlerde ise 2 cm kadar olduğundan az tayin edildiği ortaya çıkmıştır. Çok erken ve geç gelişenlerdeki hatayı düzelten bu metod seks karakterlerinin başlayıp başlamadığını saptamakla kolaylıkla uygulanabilir. Bu çalışma, sekonder seksüel gelişmenin kemik gelişmesinden bağımsız olarak büyüme süresini etkilediğini ve bu nedenle, özellikle erken ve geç gelişenlerde hata payını düzelten önemli bir faktör olduğunu gösteren bir araştırmadır. Böylece erişkin boyunu çok faktörlü olarak tayin eden orijinal bir metod sunulmuş olmaktadır.
Beş tablo, 6 şekil, 22 kaynağı içeren 19 sayfalık bu yayın erişkin boyunun değişik faktörlere göre öngören orijinal bir metod sunmaktadır.

Multifactorial regressions for estimated adult height (AH) are presented based on height, skeletal age (SA), chronolgical age and midparental stature (MPS) of Turkish prepubescent or early adolescent girls. Discriminating these regressions with regard to information on the presence or absence of secondary sex characters, as well as menarche improves the estimations, especially in those who develop either early or late in respect to sec.sex development and in postmenarcheal girls. The 3-variable regressions, neglecting sexual maturity, result in overestimation of AH in early maturing girls.These were corrected by regressions in which the states of sec.sex characters were used as dummy variables in addition to height, SA and MPS.


110- Anahtar kelimeler: Erişkin boyunun öngörülmesi, multifaktöryel: kronolojik yaş, kemik yaşı, boy, ağırlık, ebeveyn boyu, sekonder seks karakterleri, menarş.